slapend

Mijn oudste lag in een wiegje naast ons bed. Het wiegje was keurig kort opgemaakt, zoals ik in de brochure van de kraamzorg had gelezen. Van stof had ik een hoes tegen de spijlen gemaakt, en een gordijntje erboven. Mij leek dat de baby (op dat moment nog buikbaby) zich daar heerlijk geborgen zou voelen.

Ons jongetje werd geboren, aan de borst gelegd. En in zijn wiegje gelegd. Waar hij heerlijk geborgen zou slapen, dacht ik. Tot  mijn grote verbazing bleek  hij echter niet rustig en stil te blijven liggen. Ook niet in zijn slaap. De baby die zich in mijn buik zo geborgen had gevoeld, bewoog in zijn slaap het hele wiegje door, om altijd ergens tegen de spijlen aan te belanden. Papalief en ik hebben ons hoofd erover gebroken hoe we hem toch op zijn plek konden laten liggen. Ik vond het een eng idee, dat ons kleine beebje zich zo verplaatste in zijn slaap. Zonder dat ik een idee had waar in zijn bed ik hem terug zou vinden.

Pas drie jaar later ging mij een licht op. Inmiddels was onze dochter geboren, en zij sliep bij ons in bed. Zij lag stil. Nooit vond ik haar ergens anders dan waar ik haar neergelegd had: naast me, boven mijn opgetrokken knieën. Ze draaide zich naar me toe als ze wilde drinken, en weer terug op haar rug als ze klaar was. Als ze al wat opschoof, dan was het naar me toe. Ze zocht me op in haar slaap. Nu snapte ik wat mijn oudste deed als baby: hij zocht mij, maar vond de spijlen.

Mijn ervaringen staan niet op zichzelf. In Our Babies, Ourselves beschrijft Meredith Small precies dit proces: baby’s bewegen naar hun moeder’s borst toe. Opvallend is, dat baby’s die geen borstvoeding krijgen, gaan zwerven in bed. Net als mijn oudste in zijn wiegje. De natuurlijke slaapsituatie voor een mensenbaby is bij hun moeder, zodat er ook tijdens de slaap steeds contact is tussen een moeder en haar baby. En blijkbaar is borstvoeding een cruciaal onderdeel van deze nachtelijke interactie.

Als je slaapt, dan sta je ‘uit’, zo is vaak het idee. Maar al heb je er geen bewuste herinneringen van, tijdens je slaap ben je je wel degelijk bewust van je omgeving. Zo vallen de meeste volwassenen niet uit bed, terwijl ze zich wel tot zo’n dertig keer omdraaien. Ook baby’s staan niet uit. Zij reageren op hun omgeving. Door co-regulatie, wat wil zeggen dat hun lichaamsfuncties reageren op de aanwezigheid van een volwassene. De hartslag is stabieler, en de ademhaling past zich aan aan het tempo van vader, moeder, of tegen wie het kindje ook aanligt. Dr. McKenna (de moeder-baby slaapexpert) ontdekte al bij zijn eigen kinderen dat hij hen in slaap kon brengen door bij hen te liggen, en zelf een rustige buikademhaling te ademen. Maar er is meer. Borstvoedende moeders en hun baby blijken al slapend op elkaar te reageren. In het slaaplaboratorium van Dr. McKenna werden moeders en baby’s met elektroden op het hoofd gevolgd tijdens hun slaap. Op de videobeelden was te zien hoe moeders hun baby’s toedekken, aanraken, aaien; terwijl tegelijkertijd uit de EEG bleek dat moeder sliep.

Hebben we al slapend gemist hoe belangrijk dit nachtelijke contact tussen moeder en baby is? Wereldwijd is samen slapen vanzelfsprekend. Alleen in deze korte fase van de geschiedenis, in een klein deel van de wereld hebben we besloten dat baby’s beter af zijn in een aparte slaapplek. Nu is een apart slaapoppervlak wel veiliger voor baby’s die geen borstvoeding meer krijgen. Moeders die geen borstvoeding geven blijken onvoldoende alert op de aanwezigheid van hun baby. Maar het contact, de voeling tussen een slapende moeder en haar baby kunnen we niet zomaar terzijde schuiven, alsof het onbelangrijk zou zijn. Die verbondenheid tijdens de slaap is de natuurlijke situatie, en men heeft niet kunnen aantonen dat baby’s het even goed doen als ze de nacht alleen doorbrengen. Integendeel.  Het lijkt erop dat baby’s beter leren slapen door eerst samen te slapen.  Dat goede patronen inslijten in hun lijf en hersenen, zogezegd. Meer onderzoek is nodig. Maar ook op lange termijn blijken kinderen die bij hun ouders geslapen hebben het beter te doen. Zij hebben meer vrienden, minder psychosociale en psychiatrische problemen, en zijn in het algemeen meer tevreden met hun leven.

Zelf wil ik het samen slapen in elk geval niet meer missen. Ik weet hoe het is om je kindje op armlengte afstand te hebben, en hoe het is om je baby vlakbij je hart te laten slapen. Er zijn weinig woorden die weergeven hoe dat voelt, die verbondenheid, die voeling die je met je baby hebt ‘s nachts. Een volgend kind vindt geen spijlen in zijn slaap, maar mij. Daar worden we allebei gelukkig van.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s