omgekeerd

In het moederschap doe ik alles omgekeerd. Mijn baby gaat luierloos, ik voer haar geen papjes maar laat haar met de pot mee-eten. Verder ga ik ervan uit dat kleintjes zelf wel kunnen beslissen hoe hoog ze klimmen en ‘kijk uit’ bewaar ik voor de straat waar auto’s rijden. Aan de andere kant laat ik de kinderen tot hun achtste bij mij in bed slapen, en geef belachelijk lang borstvoeding. Overigens met dezelfde reden: kinderen kunnen zelf wel beslissen wanneer het mooi is geweest. Plus dat het heel gezellig is, en ik veel te lui ben om tegen heug en meug, met stickers en straffen de kinderen een bepaalde richting op te duwen. Ik zie er geen probleem in om een kleuter in de draagdoek te knopen als het zo uitkomt, en laat haar net zo makkelijk alleen naar de speeltuin verderop lopen. Ik ben zacht waar anderen streng zijn, geef vrijheid waar anderen voor regels kiezen, ben streng waar anderen vrijer in zijn.

Aan de basis van deze aanpak ligt een simpele filosofie: kinderen willen graag groot worden, en nemen een volgende ontwikkelingsstap als ze er aan toe zijn. Ik laat hen vrij hiermee te oefenen, en ben er als ze me nodig hebben. Volgens (alweer) een pleidooi voor strenger opvoeden in het Volkskrant Magazine van afgelopen zaterdag echter groeien mijn kinderen op voor galg en rad. Verwende krengen, die hun kans schoon zien om over me heen te lopen, misbruik maken van mijn goedheid en gaan schreeuwen als ze een ‘nee’ te horen krijgen. Het is een gangbaar idee dat je babygewoonten zou moeten afleren. Bij je in bed nemen? Straks slapen ze daar in hun studententijd nog. Meehelpen, speelgoed delen met mede-kinders, beleefd zijn tegen de slager; daar moet je als ouder dan weer bovenop zitten. Als ouder krijg je veel spookbeelden voorgeschoteld, als je dit-of-dat niet doet, nou! Dan zijn de rapen gaar. Het artikel verhaalt warrig van de noodzaak tot africhten van kinderen. Materieel verwennen wordt op een hoop gegooid met onderhandelingscultuur in een gezin en de wens een kind op te voeden tot assertief burger. Gehoorzaamheid afdwingen lijkt een vereiste om niet gekoeioneerd te worden als ouder. Streng ouderschap wordt gepresenteerd als tegenhanger van vrij en slap opvoeden. Onterecht.

Er is een derde weg.

Ga uit van het goede in kinderen. Geef ze wat ze nodig hebben (wat, toegegeven, niet altijd hetzelfde is als wat ze willen). Maak geen kunstmatige grenzen, maar help kinderen om te gaan met de grenzen waar de wereld vol mee is. Bewaak je eigen grenzen, en neem daar ook verantwoordelijkheid voor. Werk samen met je kind, in plaats van hem/haar onder je controle te dwingen. Last but not least: leef voor.

Grenzen? De wereld is vol natuurlijke grenzen, en waar dat veilig kan laat ik de kinderen zelf experimenteren. Goed voor de frustratietolerantie en zelfwerkzaamheid. Ik laat mijn baby zoveel mogelijk zelf de trap op kruipen met mij erbij. Mijn achtjarige breidt zijn speelgebied steeds verder uit, goed voor o.a. zijn richtingsgevoel en zelfstandigheid. En hij oefent afspraken maken en nakomen, want zijn handelen heeft effect op anderen. Mij bijvoorbeeld. Ook persoonlijke grenzen zijn natuurlijke grenzen. Zo leert een kind dat ouders geen regels stellen om hem dwars te zitten, maar dat ouders ook gevoelens en behoeften hebben. En die uitspreken. Een bepaalde mate van strijd kan je niet wegnemen, maar dat is geen reden om strijd te maken waar het niet nodig is. Pick your battles. Ook hier wordt wel eens gehuild en geschreeuwd, ja. Kinderen hebben het wel eens moeilijk. Dan is het zaak om het ze niet nóg moeilijker te maken met boosheid en straf, net zo min als het handig is om de frustratie altijd weg te willen nemen. Soms kunnen kinderen het zelf oplossen, en hebben ze gewoon even tijd of een beetje hulp nodig. Soms hebben ze iemand nodig die hen troost of een begripvol woord biedt, en hen zo helpt de frustratie te verdragen.

Mijn zoon is inmiddels uit eigen beweging op zijn eigen kamer gaan slapen. Kinderen willen graag zelfstandig zijn, hun eigen boterham smeren, zelf een pak drinken bij de supermarkt halen. Als je hen maar de kans geeft in de periode dat ze daar gevoelig voor zijn. Alle kinderen gaan lopen, zonder stickers of straf, en alle kinderen worden zindelijk als je hen maar de kans geeft (enige blotenbillentijd is daar in mijn ervaring wel voor nodig). Alle kinderen zijn op bepaald moment klaar met borstvoeding, en pubers slapen over het algemeen liever niet bij hun ouders op de kamer. Op een bepaald moment is het genoeg geweest, letterlijk. De behoefte is voldaan, er is genoeg voor hem gezorgd, nu wil hij het zelf proberen.

Met meehelpen komt het meestal ook wel goed. Mijn dochter komt graag glaasjes water brengen. ‘Niet kijken mama, ogen dicht! Ik maak een verrassing voor je!’. De reden is niet dat zij zo uitzonderlijk lief en altruïstisch is (alhoewel ikzelf mijn kinderen natuurlijk de liefste van de wereld vind). De reden is heel eenvoudig: ze houdt van me. Ze geeft om mijn gevoelens, en maakt me graag blij. Kinderen zijn niet de egoïstische wezens zoals geschetst wordt in dergelijke voed-op!-artikelen. Kinderen zorgen graag voor zichzelf (wie niet?) maar ze willen ook zielsgraag bij het gezin horen. Het is schokkend hoe loyaal kinderen nog in de meest afschuwelijke misbruiksituaties naar hun ouders toe zijn. Kinderen zijn afhankelijk van die ouders, en kunnen de banden dus niet verbreken. Dit zorgt voor een onvoorwaardelijke loyaliteit, kwalitatief anders dan die tussen broers en zussen, en andere leeftijdsgenoten. Maar ook de gevoelens van broers, vrienden en klasgenoten laten kinderen niet koud. Een wildvreemd kind wordt direct getroost na een val van de rekstok. Baby’s huilen mee als een broer of zus huilt. Mensen zijn van nature empathisch, lees Frans de Waal er maar op na.

Lui? Ja. Ik ben van mening dat een bepaalde ‘flow’ wel een teken is dat het goed gaat met iedereen. En dus laat ik mijn baby vrij om zelf te eten, draag mijn kleuter (soms) als ze moe is. Ik zeg geen ‘nee’ om gehoorzaamheid af te dwingen, maar omdat ik er een reden toe heb. Ouderschap is een relatie, en daar investeer ik in. Met liefde. Dat leidt soms tot onconventionele keuzes, maar ach. Dan maar omgekeerd. Dit zijn míjn keuzes, ze zijn goed voor onze relatie. En dat is m.i. de basis van ouderschap: de relatie tussen ouder en kind.
ondersteboven 004

Advertisements

One thought on “omgekeerd

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s