truc

Een mens is meer dan de som der delen. Je kan een mens van boven tot onder uitpluizen, uit elkaar halen en kijken hoe de stukjes hun werk doen. Je hebt hersenen en een lichaam, een bloedvatenstelsel en een reeks organen. Maar al deze stukjes samen vormen nog geen heel mens, als ze niet in verbinding staan met elkaar. De relatie tussen die verschillende stukken mens, dat maakt ons tot levend organisme. Een spannende film of een rondje hardlopen doet ons hart sneller kloppen. Angst zet ons ontstekingssysteem een tandje hoger, en andersom betekent een opgevoerd ontstekingssysteem een groter risico op depressie. Ons hormonale systeem staat in verbinding met ons immuunsysteem, staat in verbinding met het zenuwstelsel en de hersenen.

Als mens sta je op je beurt weer in verbinding met je omgeving. Mens, maatschappij, milieu. De eerste functie van je hersenen is het leggen van een relatie tussen jouzelf en de buitenwereld. Het is zelfs zo, dat tijdens de groei van een baby in de baarmoeder de hersenen ontstaan uit hetzelfde basisweefsel als de huid (nl. het ectoderm). Van de week luisterde ik naar een fascinerende presentatie van Dan Siegel, waarin hij de innerlijke wereld van de mens vergeleek met het weer. Het weer is een complex systeem, dat wil zeggen dat verschillende factoren op elkaar inwerken (hoge/lage druk, temperatuur, oceaanstromen, enz) en elkaar wederzijds beïnvloeden. Het complexe systeem als geheel heeft eigenschappen die niet te verklaren zijn uit de losse onderdelen. We kunnen het weer een dag, een paar dagen voorspellen, maar langer niet. Dat komt doordat binnen een complex systeem een kleine afwijking een groot effect heeft. Een beetje hogere druk heeft invloed op de temperatuur, wat weer invloed heeft op neerslag, wat weer invloed heeft op de hoge/lage druk (ik ben geen weerkundige, dus misschien klopt mijn voorbeeld weerkundig niet). Een complex systeem is per definitie niet-lineair: het systeem volgt geen rechte lijn. Als je ‘A’ doet, volgt er niet automatisch ‘B’.

Met enige regelmaat komt er een methode voorbij die als bij toverslag je baby zou helpen doorslapen/je dreumes veel groenten laat eten/je kleuter volgzaam doet luisteren/enzovoorts. Als je ‘A’ doet, reageert baby/dreumes/kleuter met ‘B’. Een soort magische goocheltruc. Maar aangezien een mens (en dus ook een baby/dreumes/kleuter) een complex systeem is, kan de reactie zo onvoorspelbaar zijn als het weer. Misschien ‘werkt’ de truc, in de zin dat de baby doorslaapt, de dreumes eet, de kleuter luistert. Maar dan heb je geen idee van de effecten die je over het hoofd ziet. De kleuter luistert, maar luistert wellicht later heel goed naar zijn foute vrienden. Of kijkt het bazige gedrag van moeders af en kopieert dat op het schoolplein. De baby slaapt door, maar mist een voeding, groeit onvoldoende. Of het verteringssysteem reageert slecht op de suiker in de pyjamapap. Huilt veel overdag, omdat de geruststellende nachtelijke voedingen en knuffels gemist worden. Het systeem ‘baby’ staat in wisselwerking met zijn omgeving. Moeders productie kan het wellicht niet hebben om de nachtelijke voeding over te slaan, of de menstruatie keert terug. Maar, aangezien de mens een complex systeem is (zowel van geest en van lichaam, vergeef me dit kunstmatige onderscheid), is de kans groot dat het NIET werkt. De baby huilt de hele nacht van de moeilijk te verteren pap, of weigert zich te laten slaaptrainen. Dreumes besluit dat niet-eten hem de ontbeerde macht geeft, met kleuter ontstaat oorlog omdat hij zich niet erkend voelt in zijn behoeften.

De mens is meer dan een setje schroeven en tandwielen. Daarom ben ik zo voorzichtig met trucjes. Bovendien zou ik, zelf ook mens, me erg tekort gedaan voelen als iemand een truc op me loslaat om iets van me gedaan te krijgen. Dat doe ik bij mijn kind dus ook niet. Maar wat dan wel? Laat ik nogmaals stellen: magische oplossingen bestaan dus niet, als je dat al zou willen. Je kan een kind wel een passende omgeving bieden, zodat een kind de ruimte krijgt om zich te ontplooien. Want een mens is een complex systeem, maar wel een zelforganiserend complex systeem. Eentje die gemaakt is om een relatie aan te gaan met de buitenwereld. Geef je kind een goede buitenwereld, en zie tot wat voor mooi mens je kind zal worden.

En tot slot, wat is dan een ‘goede’, geschikte buitenwereld (habitat)? Dat is voer voor een volgend blog.
truc 015

Advertisements

3 thoughts on “truc

  1. Pingback: habitat | blikborstvoeding

  2. Pingback: Harvey Karp – tiptrio | blikborstvoeding

  3. Pingback: habitat | Lindar

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s