Straf

Mijn dochter van bijna zes vroeg gisteren: mama, wat is straf? Halverwege mijn uitleg haakte ze af. Het valt blijkbaar buiten haar belevingswereld. Nu moet ik toegeven, ik had ook moeite om het kort en bondig uit te leggen. Ik heb de Van Dale er maar eens op nageslagen:

straf (v(m); meervoud: straffen)

maatregel tegen iem. als vergelding voor een onrechtmatige daad, een verzuim of overtreding

Vermoedelijk is de bedoeling van de meeste ouders niet om wraak (=vergelding) te nemen op hun kinderen, zij hopen door middel van straf hun kind iets te leren. Dat dit niet werkt heb ik vaker betoogd. Alfie Kohn vertelt hier overtuigend over.

Maar vandaag is dit niet het punt dat ik wil maken: werkt straf, of werkt straf niet. De vraag is: wil ik me op deze manier verhouden tot mijn kind? Wil ik mijn kind verdrietig maken, als reactie op iets dat hij/zij gedaan heeft? Vind ik het gerechtvaardigd om mijn overwicht als volwassene te gebruiken om mijn kind te dwingen zich aan (mijn?) regels te houden? Wil ik een top-down relatie, ik ben de baas en mijn kind hoort te gehoorzamen?

Het antwoord is: NEE. Dat wil ik niet. Dat is niet de relatie die ik wil met mijn kind.
Ik vind niet dat het mijn rol is om te bepalen wat een ‘onrechtmatige daad’ of overtreding is. Ik ben geen wetgever. Ik wil niet voor politieagent en rechter spelen, uitzoeken wat er precies is gebeurd en daar een passende vergeldingsmaatregel bij bedenken. En vooral: ik wil niet mijn kind bewust verdriet doen (en hey, als het geen verdriet doet, dan is het geen straf). Mijn kind is geen project, dat ik naar goeddunken kan sturen met wortel en stok.

speeltuin 029En er is nog iets. Straf gaat uit van een bewuste kwaadaardigheid achter de bestrafte handeling. Een kind wordt in deze visie geboren met negatieve intenties en gedrag, dat uitdooft als je het maar vaak? hard? consequent? genoeg bestraft. Straf als opvoedmiddel vloeit voort uit een uitermate negatief kind-beeld. Ik zie kinderen als vrije mensen, en gedrag als uiting van gevoel en behoeften. Hieraan voorbij gaan is niet alleen zinloos, maar ook respectloos.

Denk nu niet dat ik een gesuikerde werkelijkheid verwacht, waar kinderen nooit met elkaar botsen en nooit iets doen wat over mijn persoonlijke grens gaat. Maar problemen zijn er om samen op te lossen. Begrip, vertrouwen en helpen bij het leren omgaan met elkaar, dát is de rol die ik heb als ouder. Straf valt dan vanzelf buiten het plaatje.

meer lezen:
http://www.alfiekohn.org/parenting/punishment.htm

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s