depressie en immuunsysteem (5)

Depressie kan begrepen worden als een onsteking van het brein. Ik schreef in eerdere blogs over de link tussen immuunsysteem en hersenontwikkeling, dit is de vijfde in de reeks. Over borstvoeding. De link tussen depressie en ontstekingsreacties heeft te maken met de dubbelfunctie van de boodschapperstoffen van het immuunsysteem, cytokines. Deze boodschapperstoffen komen in vele vormen, grofweg te onderscheiden in ontstekingsremmende cytokines, en ontstekingsbevorderende cytokines. Deze laatste blijken ook aan te haken in de hersenen en daarmee een (mede)oorzaak voor depressie te zijn. Andersom blijken alle eerder bekende risicofactoren voor depressie (stress, angst, pijn, slaaptekort, eerdere depressies) samen te gaan met een verhoogde hoeveelheid ontstekingsbevorderende cytokines. Dr. Miller stelt: “Healthy living has all sorts of benefits. It can help you fight infection, reduce inflammation, ease stress, and make you feel better day to day, all of which work against the development of a mood disorder.” Hoe begint gezond leven? Naast een normale zwangerschap en baring begint dat met borstvoeding. De normale voeding, en een normaal onderdeel van het immuunsysteem van de baby. Norm-aal als in: het is de biologische, fysiologische norm. Naast de wat bekendere immunologische werking van borstvoeding, de directe bescherming tegen ziektekiemen door o.a. antistoffen, bevat borstvoeding ook een reeks cytokines. Ja, die boodschapperstoffen van het immuunsysteem die ook bij de hersenen kunnen aanhaken. En dan vooral ontstekingsremmende soorten. Borstvoeding reguleert dus het immuunsysteem van de baby direct, en wel op een manier die ontstekingseffecten tegengaat. Dit is belangrijk, zoals ik eerder beargumenteerde, omdat de ontstekingstoestand van een lichaam in feite een stress-toestand is. Een kalm immuunsysteem dat niet al te heftig reageert op omgevingsinvloeden gaat veelal samen met een kalm stress-systeem, dat niet al te heftig reageert op omgevingsinvloeden.

Baby’s die geen borstvoeding krijgen hebben een vijfmaal hoger risico op ziekenhuisopname in het eerste levensjaar (in landen als Nederland). Een belangrijke veroorzaker is het RSV virus. Deze infecties zo vroeg in het leven brengen een verhoogd cortisolniveau, opnieuw een link tussen het immuunsysteem en het neurologisch systeem. In het volgende blog uit deze reeks zal ik de link tussen stress in de eerste jaren en gezondheid op lange termijn bespreken. Gezondheid op lichamelijk en geestelijk gebied, die link is immers het centrale onderwerp van deze serie. Ontsteking, stress, cortisol; dit is de onstekings/depressiekant van het systeem. Het afwijken van de biologische norm brengt het neuro-immunologisch systeem uit evenwicht. Ook op langere termijn: vermoedelijk is er een link tussen ontstekingsziekten als reuma en asthma en het niet krijgen van borstvoeding (als risico dus, niet als 1-op-1 oorzaak). Wat dus weer het risico op depressie… nou ja je begrijpt het. Eigenlijk is het correcter om te stellen dat het neuro-immunologisch systeem een baseline-evenwicht instelt in de eerste levensfase, de Primal Period (van ‘to prime’, dus). Die baseline kan netjes stabiel zijn en reageren wanneer nodig, maar ook overreagerend of juist te laag. Als het eerste levensjaar als ‘gevaarlijk’ wordt ervaren door de baby, en daarbij door haar neuro-immunologisch systeem, zal het lichaam ingesteld worden op gevaar. Als de baby zich veilig voelt, haar neuro-immunologisch systeem zich kan baden in de warmte van oxytocine (het borstvoedings- en knuffelhormoon) heeft dit een positieve invloed op de gevoelens van welbehagen, niet alleen op korte – maar ook op lange termijn. Baby’s die borstvoeding krijgen hebben een gezond niveau van PUFA’s in het bloed (poly-unstaturated fatty acids, oftewel meervoudig onverzadigde vetzuren). Bij kunstgevoede baby’s blijft dit achter. Toevoegen van vetzuren aan kunstvoeding heeft overigens geen zin, zo is gebleken uit onderzoek. Die vetzuren zijn nodig voor het produceren van dopamine en serotonine, neurotransmitters die o.a. een rol spelen bij stemming. Onderzoek bij dieren doet vermoeden dat het effect van PUFA-tekorten in de babytijd blijvende effecten heeft. Vooral op de prefrontale cortex. Opvallend genoeg is er verband gevonden tussen laag PUFA-niveau bij volwassenen en depressie. Borstvoeding zorgt ook bij moeder voor rust. Zij krijgt immers ook die oxytocineboost bij elke voeding. Borstvoedende moeders blijken  minder CRF (corticotropin-releasing factor, stresshormoon) aan te maken. Dit helpt haar waarschijnlijk bij het responsief reageren op haar baby, wat een cruciale factor is bij het ontwikkelen van een veilige hechting EN het reguleren van stress bij de baby. Er zijn inderdaad aanwijzingen dat depressie vaker voorkomt bij mensen die geen borstvoeding hebben gehad. De ontstekingsremmende werking van borstvoeding evenals het beschermen tegen infecties in de babytijd kunnen een gedeeltijke oorzaak zijn. De aanraking en oxytocineboost die het geeft bij moeder en kind kunnen ook bijdragen aan een gezond neuro-immunologisch systeem, evenals de voedingssamenstelling van de melk die een normale hersenontwikkeling faciliteert. Tenslotte wil ik wijzen op dit mooie blog van Darcia Narvaez: the tremendous benefits of doing what’s normal: breastfeeding Bronnen:  Why Love Matters – Sue Gerhardt lees hier de andere blogs over de link tussen immunologie en depressie: deel 1 deel 2 deel 3 deel 4 oxytocine
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s