Dik

Overgewicht is een groeiend probleem zegt men, en daarom komt er steeds meer nadruk op vroegtijdige signalering. De nadruk op controle en diëten maakt het probleem echter alleen maar erger.

Wanneer is iemand dik? En waar komt dat door? Ten eerste: ik word helemaal mesjogge van de tendens om elk vetrolletje te bestempelen als ‘dik’. Vrouwen (ja, toch vooral vrouwen) maken zich enorm druk om een spekkie. Vrouwen: geniet van je rondingen! Als vrouw-met-ondergewicht kan ik je vertellen dat er echt niets aan is om 50kg te wegen. 50kg is goed als het bij je past, je je er gezond en energiek bij voelt. Maar het is geen doel op zich, en dat lijkt het wel steeds meer te worden.

Bij kinderen lijkt ook steeds meer de focus op een cijfertje te liggen. Lees bijvoorbeeld dit blog van Annemiek Verbeek, een dun kind lijkt een doel op zich. Zonder te kijken of dit gewicht past binnen het hele plaatje. Men heeft nogal eens de neiging om zeer simplistisch te kijken naar ontwikkeling. Dik = slecht, ‘dus’ kinderen moeten vooral niet teveel caloriën binnenkrijgen. Kinderen gaan vroegtijdig op dieet en krijgen de boodschap mee dat ze hun lijf niet kunnen vertrouwen en eten gevaarlijk is. Dit op zichzelf al is een risico voor gewichtsproblemen later, door diëten en/of frustraties weg-eten. Gewichtsproblemen omschrijf ik dan als: een gewicht hebben dat niet lekker bij je lijf past, waardoor je gezondheidsklachten hebt of opbouwt. En dus zeer zeker niet welke maat je draagt.

Gezond gewicht is niet een kwestie van caloriën tellen. Ik ken mensen die niet afvallen op 1800 kcal/dag en zelf kom ik niet aan op 2800 kcal/dag (en nee, dat is niet leuk). Wat je eet draait om inname, opname en metabolisme. Oftewel: wat stop je er in, welk deel komt in je lijf en welk deel wordt ongebruikt weer naar buiten gestuurd, en hoe verwerkt je lijf hetgeen je hebt binnen gekregen. Dus inname=eten is maar een klein stukje van het verhaal, hoeveel je opneemt en hoe je lijf er mee omspringt is minstens zo belangrijk. Als je lijf voeding niet lekker opneemt of je metabolisme loopt niet naar behoren, dan is dat je eerste zorg, niet welke maat je draagt. Zorgen voor je lijf, en uitzoeken waar het probleem ligt dus.

En dat gebeurt meestal niet. Dieet en sport als eeuwige oplossing (hey, gezond eten en lekker in beweging zijn, prachtig! Maar dat geldt voor ieder, en luister naar je lijf.). Afvallen lijkt een zaak van Wilskracht! Je geest tegen je lichaam. Maar je lichaam is je vriend, eentje met wie je de rest van je leven zult doorbrengen. Het is dus niet een zaak van je lichaam negeren met al die ‘slechte impulsen’, maar weer echt leren voelen wat je lijf nodig heeft.

Voelen wat je lijf nodig heeft wordt vaak al als baby afgeleerd. Met overvolle flessen, schema’s, en bij ‘te dikke’ baby’s soms zelfs al met diëten. En dat werkt dus averechts: schema’s en diëten (zeker als die vet-arm zijn, een vetarm dieet in de eerste levensjaren vergroot het risico op overgewicht later) verontregelen het babylijfje alleen maar.

Even voor de helderheid: een baby hoort flink aan te zetten de eerste maanden (al zijn er individuele verschillen). Daarna gaat een baby meer de lengte in dan dat het gewicht toeneemt. De ledematen worden langer, handig ook want baby’s gaan kruipen, lopen, klimmen. Dit kan je mooi zien in de BMI-curve, waar lengte en gewicht tegen elkaar uitgezet worden.

cht_bfa_boys_p_0_2

De curve schiet omhoog, en zakt dan rustig terug. Of in foto’s:

2014-05-29 11.29.07063mrt082014-05-19 16.08.04

Verloopt de groei echt anders dan verwacht dan is het juist bij baby’s en kinderen zaak om het onderliggende probleem aan te pakken. Kijk naar het hele plaatje, niet alleen het gewicht. Zijn de signalen en behoeften van de baby leidend bij voeding? Is de baby tevreden of lijkt hij pijn weg te drinken, of zijn er andere redenen om te denken aan een onderliggend probleem? Is de eventuele vaste voeding gezond (onbewerkt, voedzaam, voldoende vetten, vitamines en mineralen)? Wat voor boodschappen krijgt een kind mee over eten?

Verder kort want NAK, maar concluderend is het cruciaal dat we ons lijf weer lief gaan vinden. Dat we snappen dat baby’s een innerlijk kompas hebben, dat zij de enigen zijn die weten hoe vaak en hoeveel zij nodig hebben. Zodat zij hun eigen lijf en signalen blijven aanvoelen.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s