Huilen, koestering en hersenontwikkeling

De baby huilde, nee krijste. Het hield niet op. De pasgeboren baby lag alleen in een bedje, en het verplegend personeel dronk koffie. Een moeder die op dezelfde afdeling lag kon het niet meer aanhoren, en sprak hen er op aan. Met tegenzin ging één van de dames naar de huilende kleine toe. Tien minuten later huilde het kind weer. In de wieg, alleen.

Bovenstaand verhaal is een bericht van de moeder die het huilen niet meer kon aanhoren. Het verdriet om de kleine hummel die ze niet eens kende barstte uit de letters. Deze blogserie gaat over huilen en troosten, over het belang van koestering voor een gezonde hersenontwikkeling, en over de schade die het alleen laten huilen van een baby doet. Ik schrijf dit niet om moeders aan te vallen die hun kind hebben laten huilen uit onwetendheid over de effecten, of uit wanhoop. Ik schrijf dit om baby’s een stem te geven, als zij zelfs niet gehoord worden als ze hun longen uit hun lijf schreeuwen. Ik schrijf dit in de hoop dat fabels als ‘huilen is goed voor de longen’, of ‘ze moeten leren zelf in slaap te vallen’ de wereld uitgaan, in de hoop dat dat zorgverleners het niet langer normaal zullen vinden om een baby alleen te laten huilen. Ik schrijf dit omdat ouders recht hebben op goede informatie. Ik schrijf dit omdat ik alle baby’s toewens dat zij oneindig veel gekoesterd gaan worden, want dat hebben zij nodig. Voor nu, en later.

Nut&noodzaak

Ik begin mijn verhaal over het nut van huilen, en wat nu eigenlijk norm-aal is. Wat is de biologische norm, als je naar een baby kijkt, hoeveel huilt een gemiddelde baby dan, en om welke reden?  Huilen is ontstaan om de kwetsbare baby te verzekeren van zorg. Een mensenbaby kan niet voor zichzelf zorgen, en zal dus alle middelen aangrijpen om te zorgen dat haar moeder haar zal voeden en beschermen. De mens is hierin niet uniek, jongen van andere dieren ‘huilen’ ook. Dat wordt de ‘distress-call’ genoemd. Het is een alarmsignaal, apenjongen huilen bijvoorbeeld als ze worden neergelegd: “alarm! Niet goed, pak me op!”. Mensenbaby’s geven deze ‘distress call’ bij scheiding van hun moeder ook. Daarnaast kan huilen natuurlijk duiden op honger, of lichamelijk ongemak als een volle luier.

Meltzoff ontdekte dat pasgeborenen al gezichtsuitdrukkingen imiteren.

Meltzoff ontdekte dat pasgeborenen al gezichtsuitdrukkingen imiteren.

Huilen is niet het enige middel van een mensenbaby om ervoor te zorgen dat haar moeder voor haar zorgt en zich aan haar hecht. Een baby reageert al vanaf de geboorte op het gezicht van haar moeder, en blijkt zelfs in staat om haar gezichtsuitdrukking te spiegelen. Een baby legt contact, laat zien hoe leuk ze is, en investeert zo in de band met haar moeder. Ook als een baby honger heeft laat zij dat eerst op andere manieren zien dan huilen. Een baby wordt wat onrustig, gaat smakken, wordt zij dan niet gevoed dan gaat ze op haar knuisten sabbelen en uiteindelijk zal ze gaan huilen. Bij spelen is hetzelfde patroon te zien: eerst geeft een baby subtiele signalen, draait bijvoorbeeld de blik weg als het spel haar even teveel wordt. Blijft moeder(/vader/oma/…) dan doorgaan met de rammelaar voor haar gezicht bewegen dan zal een baby gaan huilen. Huilen wordt wel gezien als enige communicatiemiddel van een baby, maar dat is dus niet helemaal juist.  Het is niet het enige signaal, wel het laatste en indringendste.

Baby’s kunnen ook huilen zonder dat daar een direct aanwijsbare oorzaak voor is, het huilen is meer diffuus. Het zogenaamde huiluurtje is hier een voorbeeld van. Vaak wordt dit geweten aan ‘krampjes’. Die zouden komen door onrijpheid van de darmen of door lucht inslikken. Het eerste is niet heel logisch. Een gezonde, voldragen baby is perfect voorbereid op het leven buiten de baarmoeder, in de armen van haar moeder. De darmen zijn klaar voor het verwerken van moedermelk, gedronken rechtstreeks uit de borst. Lucht inslikken komt voor, bijvoorbeeld door problemen met de drinktechniek, maar vaker ook door het huilen zelf. Maar het hoort er niet automatisch bij. Infacol is een middel dat veelvuldig wordt gegeven aan baby’s tegen kramp, het zou lucht uit de darmen moeten helpen. Een onderzoek vond dat het geen effect heeft om dit middel aan een willekeurige groep baby’s met ‘kramp’ te geven. Wat wel enig effect leek te hebben is probiotica, wat meer wil zeggen over de staat van onze darmflora dan over de rijpheid van de darm. Darmflora geef je door als moeder, en wordt negatief beïnvloed door dieet, kunstvoeding, en antibiotica. Baby’s die via keizersnede ter wereld komen hebben ook een afwijkende darmflora. De probiotica die men gaf had wellicht een positief effect op de darmflora van de baby. Overigens bevat moedermelk óók probiotica, gunstige bacteriestammen die de darmen van de baby koloniseren. Dieet van de moeder aanpassen heeft meestal weinig zin, tenzij er sprake lijkt voor een allergie of overgevoeligheid. Een baby kan natuurlijk ook iets mankeren, een niet-pluis gevoel van een moeder hoort hierin altijd serieus genomen te worden.

Diffuus huilen, huiluurtje, langdurig huilen, is echter geen biologisch gegeven. Dat zou ook onlogisch zijn, een lawaaierige baby is een makkelijke prooi voor roofdieren. Oké, daar hebben wij weinig mee te maken, maar het helpt de band die je als ouders met je baby opbouwt óók niet al die baby veel huilt, en je lijkt er niets aan te kunnen doen. Baby’s huilen niet voor hun plezier, dat is duidelijk. Eigenlijk kan je stellen dat een jonge baby huilen niet ‘doet’, maar dat het haar ‘gebeurt’: het is een uiting van het gevoel dat ze heeft. Het gevoel dat er iets niet lekker zit.

Dat ‘krampjes’, ‘huiluurtje’, of het gemiddelde van twee-tweeënhalf uur huilen per dag met 6 weken dat Kind&Gezin opgeeft, er niet bijhoren blijkt als je verder kijkt dan onze culturele neus lang is. Huilen blijkt een wereldwijd verschijnsel, baby’s huilen overal ongeveer even vaak. Maar in Westerse culturen duurt het huilen per keer veel en veel langer. En dat ligt niet alleen aan het belachelijk lage aantal voedingen dat K&G in bovengenoemde link opgeeft.

Volgend blog in deze serie: Huilen, koestering en hersenontwikkeling: wereldwijd.

Deel 3

Deel 4

Deel 5

Our Babies, Ourselves – Meredith F. Small

Advertisements

7 thoughts on “Huilen, koestering en hersenontwikkeling

  1. Pingback: Huilen, koestering en hersenontwikkeling | blikborstvoeding | Eurolac!

    • hoi Anouk, ik ken inderdaad het artikel! Dat er even *vaak* gehuild wordt is maar een deel van het verhaal. Ik vertel in het komend blog meer 🙂 In de tussentijd: mensen, dat stuk is idd een aanrader om te lezen.

  2. Pingback: Huilen, koestering en hersenontwikkeling (2): wereldwijd | blikborstvoeding

  3. Pingback: Huilen, koestering en hersenontwikkeling (3), totaalpakket zorg | blikborstvoeding

  4. Pingback: informatie en steun | blikborstvoeding

  5. Pingback: Huilen, koestering en hersenontwikkeling: hersenontwikkeling | blikborstvoeding

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s